शैक्षणिक क्षेत्रात एआय स्वीकारण्यातील सर्वात मोठा अडथळा म्हणजे ‘प्रशिक्षणाची कमतरता’: विद्यार्थी, शिक्षक

Biggest barrier to adopting AI in academia is ‘lack of training’: students, teachers

शैक्षणिक क्षेत्रात आधुनिक तंत्रज्ञानाची दखल घेतली जात असली तरी, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (एआय)चा प्रभाव फारसा दिसत नाही. अभ्यासक आणि शिक्षक यांच्या मते, यामागचे मुख्य कारण म्हणजे ‘प्रशिक्षणाची कमतरता’. विद्यार्थी आणि शिक्षक दोघेही या नव्या तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यासाठी लागणाऱ्या कौशल्यांमध्ये अपुरेपणा असल्यामुळे एआयला शैक्षणिक क्षेत्रात स्वीकारण्यात अडथळा येतो.

विद्यार्थी म्हणतात की, शाळा-विद्यापीठांमध्ये एआयचे महत्त्व आणि उपयोगीतेबाबत पुरेसे प्रशिक्षण मिळाले नाही. त्यांनी अधिक व्यावहारिक आणि सखोल मार्गदर्शनाची मागणी केली आहे. शिक्षकही या समस्येवर कायम लक्ष देतात की, योग्य प्रशिक्षणाशिवाय शिक्षकांना विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करणं अगदी कठीण आहे.

शिक्षक संघटना आणि शैक्षणिक संस्था यामध्ये एआय संबंधित कार्यशाळा, सेमिनार आणि सखोल प्रशिक्षण योजनांचे आयोजन करण्याची गरज आहे. तंत्रज्ञानाचा प्रभाव वाढविण्यासाठी आणि विद्यार्थ्यांना भविष्यातील स्पर्धात्मक वातावरणासाठी सज्ज करण्यासाठी यावर भर दिला पाहिजे.

विश्वविद्यालय आणि महाविद्यालयांच्या अकादमिक धोरणांमध्ये एआयला समाविष्ट करणं अत्यंत गरजेचं आहे. यामध्ये शिक्षकांना एआय साधनांचा उपयोग करून शिकवण्याच्या धोरणांबाबत जागरूक करणं गरजेचं आहे. प्रशिक्षणाचा अभाव दूर केल्यास विद्यार्थ्यांमध्ये नवोन्मेष आणि संशोधन क्षमतेत वाढ होईल, असे तज्ज्ञ म्हणतात.

शैक्षणिक क्षेत्रात एआयच्या वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी सरकारकडूनही अधिक धोरणात्मक पावलांची अपेक्षा आहे. या संदर्भात आर्थिक मदत, साधनसामग्री आणि प्रशिक्षण कार्यक्रमांना आवर्जून स्थान द्यावं, अशी मागणी आहे.

थोडक्यात, शैक्षणिक संस्थांमध्ये एआयचा प्रभाव वाढवण्यासाठी सर्वांत मोठा अडथळा म्हणजे प्रशिक्षणाची कमतरता. या अडथळ्याचा निवारण केल्याशिवाय योग्य आणि परिणामकारक शिक्षण देणं कठीण आहे, अशी एकमत शैक्षणिक समाजात आहे.